Sayı 10 | Ekim 2026: Son bir ayda hapishanelerde neler oldu?
Ahmet Kavruk, Tutku Sönmez, Gündem Hapishane
Haber Turu: Eylül’de Neler Oldu?
Eylül ayında hapishanelere dair şüpheli ölümler, tahliye engellenmeleri ve kötü muamele iddiaları başta olmak üzere, kuyu tipi hapishanelerdeki tecrit koşulları ve LGBTİ+ mahpuslara yönelik hak ihlalleri öne çıktı.
Aşırı doluluk, sağlık sorunları ve diğer yaşam hakkı ihlalleri ise gündemdeki yerini korurken; hak örgütlerinin raporları ve yargı kararları da hapishanelerdeki koşullara ilişkin tartışmaları canlı tutu.
Öte yandan; denetimli serbestlik, mesleki eğitim ve rehabilitasyon uygulamalarına ilişkin gelişmeler de ay boyunca haberlerde yer aldı.
Yaşam Hakkı İhlalleri ve Şüpheli Ölümler
- Eskişehir Hapishanesi’nde tutulan Şiyar Çiçek’in son 10 gündür hücrede olduğu ve şüpheli biçimde yaşamını yitirdiği bildirildi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- İstanbul Silivri’de mahpus Zafer Boyun’un, geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdiği iddia edildi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Karaman M Tipi’nde bulunan 31 yaşındaki Şaban Alparslan Uysal, geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdiği açıklandı. Karaman’dan Gül Kocatürk’ün haberi.
- Bolu T Tipi’nde tutuklu bulunan M.Ö. koğuş tuvaletinde ölü bulundu. Saray Medya’nın haberi.
- Bursa’da hapishane izninde olan Levent K., şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. İHA’nın haberi.
- Sincan Kadın Kapalı Hapishanesi’nde tutulan mahpus Selver İspir, adli mahpusların karşılaştığı koşullara dikkat çekerek son aylarda hapishanede yaşamını yitiren kadınları sordu. MA’dan Sema Bingöl’ün haberi.
Hasta ve Engelli Mahpuslar, Sağlık Hakkı ve Tahliye Engelleri
- Yüzde 96 engelli mahpus İrfan Yılmaz’ın tahliye talebi reddedildi. Medyascope’tan Furkan Karabay’ın haberi.
- ÇHD, ATK raporuna rağmen tahliye edilmeyen İrfan Yılmaz’ın durumunun kötüleştiğini belirterek serbest bırakılması çağrısı yaptı. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- AYM, Yargıtay ve AİHM kararlarına rağmen 25 yıldır hapiste tutulan Erdal Süsem durumunu Bianet’e aktardı. Hikmet Adal’ın haberi.
- Midesi tamamen alınan, beyin kanaması geçiren ve yüzde 93 engelli olan 62 yaşındaki Mehmet Elçe, hapishanede kalamayacağına ilişkin raporlara rağmen tahliye edilmedi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Hasta mahpus İzzethan Aykut’un tahliyesi, İdare ve Gözlem Kurulu kararıyla üç ay ertelendi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Dördüncü evre kanser hastası Botan Karsu hakkında ATK’nin hapishanede kalabileceği yönünde rapor verdiği bildirildi. Yeni Yaşam’ın haberi.
- Sincan Hapishanesi’nde üç yıldır tutulan Erol Boydak’ın işitme cihazına el konulduğu bildirildi. Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun paylaşımı.
- Sincan Hapishanesi’nde tutulan dokuz aylık hamile bir mahpusun oksijen desteği aldığı, gazeteci bir mahpusun ise yerde yatırıldığı bildirildi. Bianet’in haberi.
- Hasta mahpusların sağlık hakkına erişemediğini belirten Avukat Rezan Gezer, hapishanelerden cenazeler çıkmaması için mücadeleyi sürdüreceklerini söyledi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Sincan Kadın Kapalı Hapishanesi’nde tutulan 33 yıllık mahpus Hicran Binici’nin tahliyesi bir yıl daha ertelendi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Sincan 2 No’lu F Tipi’nde tutulan Hüseyin Bilecan ile Yozgat 2 No’lu T Tipi Hapishanesi’nde bulunan Selim Acar’ın tahliyeleri, İdare ve Gözlem Kurullarının kararlarıyla engellendi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Halkın Hukuk Bürosu avukatlarından Behiç Aşcı, son bir yıldır hiçbir disiplin cezası almamasına ve gelişim puanı 44,06 olmasına rağmen “iyi halli değil” denilerek tahliye edilmedi. Bianet’in haberi.
Kuyu Tipi Hapishaneler, Tecrit ve Açlık Grevleri
- İstanbul Tabip Odası, kuyu tipi hapishanelerdeki yaşam koşullarının ciddi sorunlar barındırdığına dikkat çekerek sağlık hakkı ihlallerinin sona erdirilmesi çağrısı yaptı. İstanbul Tabip Odası’nın açıklaması ve ANKA’nın haberi.
- İstanbul Üniversitesi öğrencisi Taceddin Erol Şahin’in Silivri’de 29 Nisan’dan bu yana sürdürdüğü süresiz açlık grevinin gerekçesinin hücre kapılarının açılması ve ortak alandaki kameraların kapatılması olduğu aktarıldı. MA’dan Helin Özgün’ün haberi.
- Mahpus akademisyen Nuriye Gülmen, Hüseyin Özarslan ve Mehmet Akdemir’in 25 gündür sürdürdükleri açlık grevlerine dikkat çekerek kamuoyuna destek çağrısı yaptı; iki mahpusun sağlık durumlarının ağırlaşması üzerine Antalya R Tipi’ne sevk edildiği öğrenildi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Grup Yorum üyesi Cem Dursun’un kuyu tipi hapishaneden gönderdiği mektuba sansür uygulandığı bildirildi. Bianet’ten Evrim Kepenek’in haberi.
- Erzincan Yüksek Güvenlikli CİK’te gece yarısı düzenlenen baskında mahpusların darbedildiği ileri sürüldü. Yeni Yaşam’ın haberi.
- ÇHD İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Naim Eminoğlu, Sercem TV’de Gülseren Yoleri’nin sunduğu İnsan Hakları programında kuyu tipi hapishaneleri, ağır tecrit uygulamalarını ve hasta mahpusların durumunu değerlendirdi. Program kaydı.
- “Ölü Deniz” gösterisi nedeniyle 88 gündür Çorlu Karatepe Kuyu Tipi’nde tutulan komedyen Deniz Göktaş, tahliye edildi. BBC Türkçe’nin haberi.
İşkence, Kötü Muamele ve Fiziksel Koşullar
- Antalya S Tipi’nde Mehmet Şimşek’e yönelik işkence iddiaları gündeme geldi. Medyascope’un haberi.
- Aksaray T Tipi’ndeki su kesintilerinin mahpusları mağdur ettiği bildirildi. Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun paylaşımı.
- Silivri’de 13 gün boyunca yerde yattığını anlatan Nasuh Mahruki, tahtakurusu sorununa ilişkin tanıklığını aktardı. Sözcü’den Cengiz Karagöz’ün özel haberi.
- Tatvan Açık Hapishanesi’ndeki tahtakurusu istilasının hijyen ve sağlık sorunlarına yol açtığını belirten DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, Bakanlığın açıklama yapmasını istedi. Mezopotamya Ajansı’ndan Can Kırbaş’ın haberi.
- Silivri’de bulunan Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü’nde futbol maçlarının izlenmesinin engellendiği iddiası üzerine başsavcılık açıklama yaptı. DHA’nın haberi.
- Suluca Hapishanesi’nde tutulan Savaş Geçirgen, hastaneye sevki sırasında jandarmanın hakaretlerine maruz kaldığını aktardı. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- Şanlıurfa’nın Siverek ilçesindeki ceza infaz kurumunda bir koğuşta çıkan yangında dumandan etkilenen 13 mahpus hastaneye kaldırıldı. NTV’nin haberi.
- Elazığ T Tipi’nde çıkan yangında 19 mahpus dumandan etkilendi. ANKA’nın haberi
- Elazığ Valisi Hayıpoğlu, hapishanedeki yangına ilişkin açıklama yaptı. Sabah’tan Erkan Köse’nin haberi.
LGBTİ+ Mahpusların Hakları
- İstanbul Barosu, Ailem Güvende operasyonlarına ilişkin raporunu açıkladı. ANKA’dan Oktay Yıldırım’ın haberi.
- TİHV, Ailem Güvende operasyonlarına ilişkin özel raporunu yayımladı. TİHV raporu.
- Tutuklu LGBTİ+ aktivistleri, gönderdikleri mesajda kamuoyuna kendilerini yalnız bırakmama çağrısı yaptı. Bianet’in haberi.
- Kaos GL, hapishanelerde tutulan LGBTİ+ mahpusların işkenceye maruz kaldığını belirterek sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı. Sendika.org’un haberi.
- Pozitif Alan, LGBTİ+ ve HIV alanında çalışan hak savunucularına yönelik “Ailem Güvende” operasyonlarına ilişkin açıklama yaptı. Bianet’in haberi.
- Ailem Güvende operasyonları kapsamında tutuklanan hak savunucuları ve gazeteci Tuğba Tekerek, EMEP milletvekili Sevda Karaca tarafından ziyaret edildi. ANKA’nın haberi.
- DEM Parti Milletvekili Özgül Saki, Sincan Hapishanesi’ndeki LGBTİ+ mahpusları ziyaret ederek kötü barınma koşullarına dikkat çekti. Politika Haber’in haberi.
- Milletvekili Perihan Koca, Mersin’de Ailem Güvende operasyonları kapsamında tutuklananları ziyaret ederek kamuoyuna “Bizi unutmayın” mesajını aktardı. Muzir Neşriyat’ın haberi.
Gazeteciler, Siyasi Mahpuslar ve Tutukluluk
- Buğra Gökçe, 17 aylık tutukluluğuna karşılık 18 aydır hapiste olduğunu söyleyerek yaşadığı süreci anlattı. Bianet’in haberi.
- Gazeteci Pınar Gayıp, Sercem TV’de Gülseren Yoleri’nin sunduğu İnsan Hakları programında 7,5 ay tutuklu kaldığı Bakırköy Kadın Kapalı Hapishanesi’ndeki aşırı doluluğu ve kadın mahpusların yaşadığı sorunları anlattı. Program kaydı.
- Gazeteci Tuğba Tekerek, Sincan Hapishanesi’ndeki koşullara ilişkin açıklamasında tuvaletin önünde yatmak zorunda kaldığını söyledi. Bianet’in haberi.
- Çiğdem Mater’in hapishanede yazdığı metinler, İletişim Yayınları tarafından “Tuhaf, Saçma, Neyse... İçeriden Dışarıya Bakmak” adıyla yayımlandı. Agos’un haberi.
- NATO Zirvesi öncesinde tutuklanan öğrencilerin eğitim materyallerine erişemediği ve yeni eğitim dönemine hak ihlalleriyle başladığı belirtildi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- İHD tarafından Mehmet Sait Yıldırım ve Tunç Soyer için tahliye çağrısı yapıldı. ANKA haberi.
- 10 günlük tutukluluğun ardından Bağımsız Maden-İş Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu ve Genel Başkanı Gökay Çakır, tutukluluğunun 10. gününde tahliye edildi. Aksu, tutuklu bulunduğu hapishanede açlık grevi de yaptı. Medyascope ve Bianet’in haberleri.
- Diyarbakır E Tipi Kapalı Hapishanesi’nde 24 Eylül 1996’da hayatını kaybeden 10 siyasi mahpus, ölüm yıldönümlerinde anıldı. MED TUHAD-FED, insanlığa karşı işlenen suçlarda zamanaşımı olmayacağını vurguladı. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
Hak İhlalleri Raporları, Yargı Kararları ve Denetimler
- İHD’nin 2025 yılı hak ihlalleri raporu, hak ve özgürlükler alanındaki ihlalleri ve güvenlikçi uygulamaları gündeme taşıdı. Evrensel’den Eylem Nazlıer’in haberi.
- İHD Diyarbakır Şubesi, 2026’nın ilk altı ayında bölgede hapishanelerinde en az bin 804 hak ihlali yaşandığını açıkladı. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- İHD Ankara Şubesi Hapishaneler Komisyonu, İç Anadolu’daki 38 hapishanede 2025 yılında en az 2 bin 338 hak ihlali yaşandığını açıkladı. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- İHD Merkezi Hapishane Komisyonu, Iğdır S Tipi ile Doğu Karadeniz’deki hapishanelerde yaşanan ihlallere ilişkin raporunu yayımladı. İHD’nin raporu ve Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- AYM, Silivri 6 No’lu L Tipi’nde açık görüşlerde uygulanan masa düzenini aile hayatına saygı hakkı kapsamında değerlendirdi. CİK Hukuk’tan Gökhan Birdağ’ın yazısı.
- AYM, Bakırköy Kadın Kapalı Hapishanesi idaresinin, koğuşlarda yapılan aramada el konulan yayınlar ile notları gerekçe göstererek, 26 kadın mahpusa verdiği disiplin cezalarına ilişkin ihlal kararı verdi. Mezopotamya Ajansı’nın haberi.
- TİHEK, ulusal önleme mekanizması görevi kapsamında Eylül ayı içerisinde Manisa E Tipi ve Batman T Tipi’ne habersiz ziyaretler gerçekleştirdi. TİHEK’in ziyaret duyuruları.
Kapasite, Yeni Kurumlar ve Denetimli Serbestlik
- Adalet Bakanı Akın Gürlek, infaz sistemi için yeni modeller üzerinde çalışıldığını açıkladı. DHA’dan Aliekber Mete ve Canberk Öztürk’ün haberi.
- İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, hapishanelerde bulunanların yüzde 35’inin uyuşturucu suçlarından hüküm giydiğini açıkladı. Hey Haber’in haberi.
- Kocaeli’ye üçüncü hapishanenin yapılması gündeme geldi. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Dilovası Belediyesi projeye itiraz etti. Özgür Kocaeli’den Nazım Özgün Erbulan’ın haberi.
- Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde L tipi hapishane ve adli tıp şubesi açılması planlandı. Şırnak Haber’in haberi.
- Kayseri Gültepe’deki kapalı kurumun taşınmasına ilişkin sürecin hangi aşamada olduğu gündeme geldi. Hunat TV’den Reşat Özdemir’in haberi.
- Adalet Bakanlığına bağlı kurumlarda kadın tutuklu ve hükümlülerin hak ve koşullarının güçlendirilmesine yönelik proje kapsamında çalışmalar yürütüldü. CTE’nin duyurusu.
- Kadınların güçlendirilmesi ve topluma yeniden kazandırılmasına ilişkin bölgesel farkındalık çalışmaları duyuruldu. CTE’nin duyurusu.
- CTE, infaz ve koruma personeline yönelik kılık kıyafet kurallarını yeniden hatırlattı. Adalet TV’nin haberi.
- CTE, denetimli serbestlik sisteminin geliştirilmesine yönelik YÖN Projesi çalıştayını gerçekleştirdi. CTE’nin duyurusu.
Mesleki Eğitim ve Kurumsal İstihdam Projeleri
- Adalet Bakanlığı verilerine göre 25 bin 812 hükümlüye kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgesi verildi. AA’dan Abdullah Sarıca’nın haberi.
- Konya’daki bir hapishanede termal su kullanılarak seracılık yapılması planlandı. Hakimiyet’in haberi.
- İzmir Kemalpaşa’da üç hükümlünün adliyede çalışmasına olanak tanıyan bir protokol imzalandı. Ege Telgraf’ın haberi.
- Muş E Tipi Kapalı İnfaz Kurumu’nda olağanüstü hal tatbikatı gerçekleştirildi. Aksiyon’dan Hüseyin Aydın’ın haberi.
- Bursa Gemlik Açık İnfaz Kurumu’nda geniş çaplı olağanüstü hal tatbikatı yapıldı. Söz Bursa’nın haberi.
- Muğla Dalaman’da hükümlülerle Ahilik geleneğine dair etkinlik düzenlendi. HaberTürk’ün haberi.
- Bingöl’de bir eski mahpus girişimi için 535 bin liralık İŞKUR hibesi alındığı bildirildi. Son Dakika’nın haberi.
- Bilecik Bozüyük Açık İnfaz Kurumu’nda Mevlid-i Nebi programı düzenlendi. Bozüyük Haber’den Ravşan Alioğlu’nun haberi.
- Mersin Anamur’da hükümlülerin gönüllü çalışma modeliyle topluma katkı sunduğu bildirildi. Gazete Pano’nun haberi.
- Mersin’de hükümlü ve tutukluların hazırladığı çalışmalar sergilendi. Aksu Haber’den Tuğrulhan Bayraktar’ın haberi.
- Balıkesir Bandırma M Tipi Kapalı İnfaz Kurumu’nda ezanı güzel okuma yarışması düzenlendi. Bandırma Şehir’den Seher Duru’nun haberi.
- Bandırma’daki infaz kurumunda hükümlülere yönelik bilinçli medya eğitimi gerçekleştirildi. Son Dakika’nın haberi.
- Balıkesir’de farklı ilçelerde hükümlüler, ormanların yeniden yeşertilmesi çalışmaları kapsamında sahada görev aldı. İHA’nın haberi.
- Bandırma Açık İnfaz Kurumu’nda erkek şiddeti konusunda eğitim verildi. Saray Medya’nın haberi.
- Tekirdağ Namık Kemal İl Halk Kütüphanesi’nde hükümlülere yönelik bir etkinlik düzenlendi. Son Dakika’nın haberi.
-
Güncel İstatistikler
- Hapishanelere ilişkin Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE) tarafından paylaşılan 1 Ekim 2026 tarihli son veriler şu şekilde:
- Toplam Mahpus Sayısı: 434 bin 337 (71 bin 799 Tutuklu, 362 bin 538 Hükümlü)
- Hapishane Tipi Dağılımı: 118 bin 429 Açık CİK, 315 bin 908 Kapalı CİK
- Cinsiyet Dağılımı: 21 bin 179 Kadın, 408 bin 209 Erkek (18 yaş ve üzeri)
- Çocuk Mahpus Sayısı: 4 bin 949 (266 Kız, 4 bin 683 Oğlan)
- Denetimli Serbestlik (DS): 502 bin 191 kişi (30 Eylül 2026 verisi)
- DS Cinsiyet Dağılımı: 32 bin 326 Kadın, 469 bin 865 Erkek (Çocuklar dahil)
- DS Kapsamındaki Çocuklar: 10 bin 821 (994 Kız, 9 bin 827 Oğlan)