Ekim ayında hapishanelere dair ağırlıklı olarak sağlık hakkı, tahliye ertelemeleri, kötü muamele iddiaları ve infaz uygulamaları gündeme geldi. Gelişmeleri konu başlıklarına göre aşağıda derledik.
Yaşam Hakkı İhlalleri, Şüpheli Ölümler ve İntihar Girişimleri
- İHD, Abdullah Tırpan’ın ölümünün ardından hasta mahpusların serbest bırakılması çağrısı yaptı. Bianet’in haberi.
- Bir mahpus, Batman Beşiri Yüksek Güvenlikli Hapishanesi’nde ölü bulundu. NTV’nin haberi.
- Sakarya Ferizli Hapishanesi’nde bir intihar girişimi yaşandığı bildirildi. Basın54’ün haberi.
Hasta ve Engelli Mahpuslar, Sağlık Hakkı ve Tahliye Engelleri
- Hilvan 2 No’lu T Tipi’nde tutulan hasta mahpus Celal Yıldırım, kalp rahatsızlığı nedeniyle hastaneye kaldırıldı. Hastaneye naklinin trafik nedeniyle 2,5 saat sürdüğü, hapishaneye dönüşünün ardından durumunun yeniden kötüleştiği bildirildi. İHD acil müdahale çağrısı yaptı. MA’dan Ömer Akın’ın haberi.
- Yüksek tansiyon hastası çocuk mahpus Ömer Aksu’nun sağlık durumu için TBMM’ye başvuruldu. Medyascope’un haberi.
- Konya’da sağlık sorunları yaşayan 24 yaşındaki mahpus Barzan Çelimli’nin ailesi, tedavi koşulları konusunda endişelerini dile getirdi. Hakimiyet’ten Şahin Yaldızlı’nın haberi.
- Kalbine stent takılan ağır hasta mahpus Mehmet Sait Yıldırım’ın tahliye talebi bir kez daha reddedildi. Bianet’ten Evrim Kepenek’in haberi.
- Bakırköy Kadın Hapishanesi’nde tutulan Çiğdem Özlü, ameliyat için sekiz ay beklediğini ve sonrasında kontrollere erişemediğini söyledi. MA’nın haberi.
- Bolu F Tipi’nde tutulan Zerdeşt Oduncu, kan kusmaya başladığını ve talebine rağmen hastaneye sevk edilmediğini bildirdi. MA’nın haberi.
- Tutuklu Bayrampaşa Belediye Başkanı Hasan Mutlu, ameliyatının ardından yeniden hapishaneye gönderildi. İlke TV’nin haberi.
- 34 yıldır hapiste tutulan hasta İrfan Yıldırım’ın engellilik oranının yüzde 60’tan yüzde 26’ya düşürüldüğü bildirildi. MA’nın haberi.
- TUHAY-DER ve ÖHD Antalya Şubesi, hasta mahpus Devrim Ayık’ın durumu ve bölgedeki hak ihlali iddiaları için açıklama yaptı. MA’nın haberi.
- İki kez kalp krizi geçiren Mehmet Hüseyin Maral, mektubunda tedavi sırasında kötü muameleye maruz kaldığını anlattı. MA’dan Sema Bingöl’ün haberi.
- İHD ve ÖHD, Adana’daki iki hapishanede yedisi ağır 38 hasta mahpusun tedaviye erişim sorunları yaşadığını açıkladı. MA’dan Hamdullah Yağız Kesen’in haberi.
İdare ve Gözlem Kurulları, İnfaz ve Yargı Süreçleri
- TUHAD-FED, Sincan Kadın Kapalı Hapishanesi’ndeki tahliye engelleri nedeniyle İdare ve Gözlem Kurulları hakkında soruşturma başlatılmasını istedi. MA’nın haberi.
- Sincan Kadın Kapalı Hapishanesi’nde Zeliha Ustabaş’ın tahliyesi beşinci kez, bu defa dokuz ay ertelendi. MA’nın haberi.
- Kayseri Kadın Kapalı Hapishanesi’nde Sermin Demirdağ’ın tahliyesi sekizinci kez, altı ay ertelendi. MA’nın haberi.
- Yüzde 96 engelli mahpus İrfan Yılmaz’ın tahliyesinin İdare ve Gözlem Kurulu kararıyla engellendiği bildirildi. Bianet’ten Evrim Kepenek’in haberi.
- Osman Kavala’nın yeniden yargılanma ve tahliye talepleri reddedildi. Kavala, karara ilişkin açıklama yaptı. DW Türkçe’den Alican Uludağ’ın.
- DEM Parti Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, İdare ve Gözlem Kurulları’nın kararlarının araştırılmasına ilişkin grup önergesi hakkında TBMM’de konuştu. MA’nın haberi.
Kuyu Tipi Hapishaneler, Tecrit ve Açlık Grevleri
- Kuyu tipi hapishanelerdeki tecrit ve sağlık hakkı sorunlarını yüzde 76 engeli ve ağır hasta mahpus Devrim Ayık’ın annesi anlattı. Antalya Kent Haber’in haberi.
- Kırşehir Yüksek Güvenlikli Hapishanesi’nde tutulan Aydın Altığ’ın babasının taziyesine katılma talebi, ağırlaştırılmış infaz rejimine tabi olduğu” gerekçesiyle reddedildi. MA’nın haberi.
- Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Hapishanesi’nde beyin kanaması geçiren Mehmet Şirin Çelik’e ATK tarafından hapishanede kalabileceği yönünde rapor verildiği bildirildi. MA’nın haberi.
- Karatepe Hapishanesi’ndeki özel alanların görüntülenmesine ilişkin haberin ardından avukat Mehdi Özdemir hakkında soruşturma başlatıldı. MA’dan Rukiye Payiz Adıgüzel’in haberi.
- Şakran Kadın Kapalı’da kimlik kartı taşıma zorunluluğuna karşı açlık grevi yapan Güzin Tolga’nın sağlık durumunun kötüleştiği bildirildi. Tolga, talebi üzerine Şakran’dan Bakırköy Kadın Hapishanesi’ne sevk edildi. MA’nın haberleri.
- Silivri 6 No’luda tutulan üniversite öğrencisi Taceddin Erol Şahin’in sağlık durumunun ağırlaştığı bildirildi. Evrensel’den Zeliha Irmak’ın haberi.
- Avukat Güçlü Sevimli, Silivri’de kuyu tipi uygulamalara ilişkin değerlendirmelerini BirGün’de kaleme aldı.
İşkence, Kötü Muamele ve Hapishane Koşulları
- Tutuklu Buğra Gökce, hapishanedeki fiyat artışlarının TÜİK’in açıkladığı enflasyonun iki katına ulaştığını hesapladığını açıkladı. Bianet’in haberi.
- Tutuklu gazeteci Tuğba Tekerek, hapishanede yaşadığı koşulları anlattı. DW Türkçe’nin haberi.
- Marmara 6 No’lu L Tipi’nde mahpus Yusuf Çelik, 50 metrekarelik alanda 11 kişinin bulunduğunu ve bazı kişilerin koridorda yattığını anlattı. Bianet’ten Hikmet Adal’ın haberi.
- Adalet Bakanlığı, Kırıkkale F Tipi’ndeki üç mahpusa kötü muamele iddiasına ilişkin soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleştiğini bildirdi. MA’nın haberi.
Kadın, Çocuk ve Özel İhtiyaç Grubu Mahpuslar
- İzmir’de anneleriyle birlikte kalan 0-6 yaş grubu çocuklar ile 12-18 yaş arası suça sürüklenen çocuklara yönelik iş birliği protokolü imzalandı. Yeni Asır’ın haberi.
- DEM Parti Milletvekili Celal Fırat, Bakırköy Kadın Kapalı Hapishanesi ziyaretinin ardından hasta kadınların hastaneye götürülmediğini söyledi. MA’nın haberi.
- Mahpus Nedime Erdoğan, milletvekillerine gönderdiği mektupta 24 kişilik koğuşta 40 kişinin kaldığını belirtti. Kaos GL’ın haberi.
- Hapishaneden tahliye edilen Ziynet Sağlam’ın geri gönderme merkezine götürüldüğü bildirildi. Yeni Yaşam’ın haberi.
- Çocuk ve gençlik hapishanelerine ilişkin TİHEK’in denetim bulgularında yerde yatma, odaya kapatma cezası ve çıplak arama iddiaları yer aldı. Kısa Dalga’dan Gülseven Özkan’ın haberi.
- CİSST’ten Özge Akyüz, kadın mahpusların karşılaştığı hak ihlallerini değerlendirdi. MA’dan Ceylan Şahinli’nin haberi.
Gazeteciler, Siyasi Mahpuslar ve Tutukluluk
- Tutuklu TİP Hatay Milletvekili Can Atalay, TBMM’nin açılışı dolayısıyla 24 saatlik açlık grevine başladığını duyurdu. MA’nın haberi.
- Tutuklu avukat Mehmet Pehlivan’ın Çorlu Kuyu Tipi’nden Kandıra F Tipi’ne ailesine ve avukatlarına haber verilmeden sevk edilmesine İstanbul Barosu tepki gösterdi. DW Türkçe’nin haberi.
- BirGün muhabiri İsmail Arı, eski RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in şikayetinin ardından tutuklandı. Bianet’in haberi.
Hak İhlali Raporları, Kurumsal Denetimler ve Mevzuat
- Çerçeve Yasa kapsamında ilk etapta yaklaşık 4 bin 500 mahpusun tahliye edilmesinin beklendiği aktarıldı. Nefes’ten Özgür Cebe’nin haberi.
- CPT, Türkiye’ye 2021 ve 2024 yıllarında yaptığı ziyaretlerin raporlarını yayımladı. İHD, raporların ardından hak ihlallerinin önlenmesi çağrısında bulundu. MA & Evrensel’in haberleri.
- İçişleri Bakanı Çiftçi, suç örgütlerine yönelik 1.741 operasyonda 8 bin 170 kişinin tutuklandığını açıkladı. Gazete Oksijen’in haberi.
- YENİ Parti Milletvekili Sibel Suiçmez, Araklı Açık Ceza İnfaz Kurumu’nda hükümlülerin toplu olarak rahatsızlanmasını meclis gündemine taşıdı. Kuzey Ekspres’ın haberi.
- İHD Adana Şubesi ile ÖHD Adana Temsilciliği, Temmuz–Eylül 2026 dönemine ilişkin hapishane hak ihlalleri raporunu açıkladı. MA’nın haberi.
- Kamu Denetçiliği Kurumu, engelli mahpuslara ilişkin verilere dair bir emsal karar verdi. CİK Hukuk’ın haberi.
- Avrupa Konseyi heyeti, Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nu ziyaret etti. CTE’nin duyurusu.
- TUHAY-DER ile ÖHD Urfa Şubesi, bölgedeki hapishanelerde yaşandığını belirttikleri hak ihlallerine ilişkin rapor yayımladı. MA’nın haberi.
- Avrupa Konseyi Program Koordinasyon Direktörü, Türkiye’deki kurumların yapısına ilişkin olumlu değerlendirmelerde bulundu. AA’dan Yasin Yorgancı’nın haberi.
- MED TUHAD-FED ile EGE TUHAYDER, hapishanelerdeki hak ihlalleri iddialarına ilişkin Bayraklı Adliyesi önünde açıklama yaptı. MA’nın haberi.
- DEM Parti milletvekillerinden oluşan heyet, 26–29 Ekim’de Buca Kırıklar ve Şakran’daki hapishaneleri ziyaret etti. MA’nın haberi.
- Ceza infaz kurumları izleme kurullarının yıllık değerlendirme ve eğitim toplantısı yapıldı. CTE’nin duyurusu.
- TİHEK, ulusal önleme mekanizması kapsamında Ekim ayında Gemlik Açık, Diyarbakır 2 No’lu T Tipi ve Denizli D Tipi hapishanelerine habersiz ziyaretler gerçekleştirdi. TİHEK’in duyuruları.
Denetimli Serbestlik, Elektronik İzleme ve İstihdam
- Avrupa Elektronik İzleme Konferansı, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlendi. AA’dan Sinan Özmüş’ün haberi & CTE’nin duyurusu.
- Kastamonu’da imzalanan protokolle mahpusların ve tahliye edilen kişilerin çeşitli sektörlerde istihdamı hedeflendi. İHA’nın haberi.
- Elektronik kelepçenin denetimli serbestlik ve koruma amaçlı kullanımı ile bugüne kadar yaklaşık 90 bin kişi takip edildi. AA’dan Sinan Özmüş’ün haberleri.
- Tahliye edilen bir mahpus Fatsa Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’nün yönlendirmesiyle kendi işini kurdu. CTE’nin duyurusu.
- Manisa’da denetimli serbestlik yükümlüleri okullarda 1.600 saatlik kamu yararı çalışması yaptı. CTE’nin duyurusu.
- Diyarbakır Denetimli Serbestlik Müdürlüğü, son 2 yılda mobil ekiplerle 544 kamu yararı çalışması yürüttü. CTE’nin duyurusu.
- Tokat Denetimli Serbestlik Müdürlüğü, Dünya Hayvanları Koruma Günü kapsamında hayvan barınağını ziyaret etti. CTE’nin duyurusu.
Kurumsal Faaliyetler, Eğitimler ve Diğer Gelişmeler
- Ermenek Ceza İnfaz Kurumu’nda olağanüstü hal tatbikatı yapıldı. Saray Medya’nın haberi.
- Çanakkale’de jandarma personeline ceza infaz koruma hizmetleri eğitimi verildi. Çanakkale Gündem’in haberi.
- Ceza infaz kurumlarındaki sağlık süreçlerinin dijital entegrasyonu için ek protokol imzalandı. CTE’nin duyurusu.
- Adana’da mahpusların hazırladığı eserler bağımlılıkla mücadele temalı etkinlikte sergilendi. DHA’dan Yusuf Yıldız’ın haberi.
- Gemlik Açık Ceza İnfaz Kurumu’nda olağanüstü hâl tatbikatı düzenlendi. CTE’nin duyurusu.
- İzmir 1 No’lu T Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda konferans salonu açılışı ve hafızlık icazet programı yapıldı. CTE’nin duyurusu.
- Urla Çocuk Eğitimevi’nde gönüllü çalışma kapsamında cami temizliği yapıldı. CTE’nin duyurusu.
- Maltepe Çocuk ve Gençlik Kapalı Hapishanesi’nde hafızlık icazet programı düzenlendi. CTE’nin duyurusu.
- Kayserisporlu futbolcular, Kayseri Çocuk ve Gençlik Kapalı Hapishanesi’ndeki çocuk ve gençlerle buluştu. CTE’nin duyurusu.
- Yargıda dijitalleşme ve yapay zeka uygulamalarına ilişkin çalışmaların hızlandığı aktarıldı. AA’dan Cemil Murat Budak’ın haberi.
- CTE personeline yönelik disiplin soruşturmaları eğitimi başladı. Adalet TV’nin haberi.
- CTE Genel Müdür Yardımcısı Teymur, Van ve Bitlis’teki ceza infaz kurumlarını ziyaret etti. CTE’nin duyurusu.
- İnfaz koruma memurları İKOMDER adlı bir dernek kurdu. Adalet TV’nin haberi.
- CTE Genel Müdürü Çelebi Yılmaz, ICPA’nın 28. yıllık konferansına katıldı. CTE’nin duyurusu.
- Ceza infaz kurumlarının 15 yıllık değerlendirme toplantısı Antalya’da gerçekleştirildi. CTE’nin duyurusu.
Özel İçeriklerimiz
Gözünüzden kaçtıysa ya da aramıza yeni katıldıysanız, son bir ayda hazırladığımız özel içeriklerimize aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
- Bülten | Meclis İzleme Bülteni #3
2026 yılının üçüncü çeyreğinde hapishanelere ilişkin TBMM faaliyetlerini mercek altına aldık. Soru önergelerinden kanun tekliflerine, Meclis gündeminde öne çıkan gelişmeleri derledik.
TBMM’de başlayan 2027 yılı bütçe görüşmeleri kapsamında, hapishanelere ayrılan bütçeyi, Adalet Bakanlığı’nın paylaştığı verileri ve komisyon görüşmelerinde öne çıkan tartışmaları inceledik.
Önemli Etkinlikler ve Tarihler
Bu bölümde, mahpus hakları ve ceza adaleti alanında takip edebileceğiniz etkinlikleri ve Kasım ayının öne çıkan önemli günlerini bir araya getiriyoruz. Bültenimizde yer almasını istediğiniz etkinlikleri [email protected] adresine iletebilirsiniz.
Etkinlikler
- Hapishane Çizgileri Sergisi (26 Kasım–1 Aralık 2026 | İstanbul, Türkiye)
Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin (CİSST) 20. yılı kapsamında, Özcan Yaman’ın küratörlüğünde hazırlanan sergi, mahpusların 20 yıl boyunca derneğe ulaştırdığı mektupları, çizimleri, el işlerini ve şiirleri bir araya getiriyor. Hapishanelerle toplum arasında kurulan bağları ve ortak birikimi görünür kılmayı amaçlayan sergi, Beyoğlu’ndaki Karşı Sanat’ta ziyaret edilebilecek.
- 16. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali (27 Kasım–2 Aralık 2026 | İstanbul, Türkiye)
Adalet temalı filmleri sanat ve bilim perspektifinden tartışmaya açan festival, insan hakları ve özgürlükler üzerine düşünmek için sinema ile akademiyi bir araya getiriyor. Biletleri satışa çıktı!
- Gender and Criminal Law: Global Perspectives & Local Lessons (29–30 Ocak 2027 | Hollanda)
Leiden Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenecek konferans, ceza hukukunu toplumsal cinsiyet perspektifinden ele alarak uluslararası deneyimler ile yerel uygulamalar arasındaki ilişkiyi tartışmayı amaçlıyor.
Tarihler
Kasım ayındaki uluslararası günler, yaşam hakkından ifade özgürlüğüne, çocuk haklarından toplumsal cinsiyet eşitliğine kadar pek çok konuyu mahpus hakları açısından yeniden değerlendirmek için önemli bir fırsat sunuyor.
- 2 Kasım – Gazetecilere Karşı İşlenen Suçlarda Cezasızlıkla Mücadele Uluslararası Günü
Gazetecilere yönelik şiddet, baskı ve hak ihlallerinde cezasızlıkla mücadeleye dikkat çeken bu gün, tutuklu gazetecilerin durumunu ve basın özgürlüğünü gündeme taşımak açısından da önem taşıyor.
- 15 Kasım - Hapisteki Yazarlar Günü
Uluslararası PEN tarafından 1981’de ilan edilen bu gün, yazıları, düşünceleri veya gazetecilik faaliyetleri nedeniyle özgürlüğünden yoksun bırakılan ya da baskı gören yazar, gazeteci ve yayıncılarla dayanışmayı amaçlıyor.
- 20 Kasım - Dünya Çocuk Hakları Günü
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin kabulünün yıl dönümü olan bu gün, özgürlüğünden yoksun bırakılan çocukların haklarını, tutukluluğun son çare olması ilkesini ve anneleriyle birlikte hapishanelerde kalan çocukların yaşam koşullarını gündeme taşımak için önemli bir fırsat sunuyor.
- 25 Kasım - Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü
Kadın mahpusların toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık ve hak ihlalleri, sağlık ve hijyen ihtiyaçları, arama uygulamaları ve şiddetten korunma hakları bu gün kapsamında ele alınması gereken önemli başlıklar arasında yer alıyor.