Merhaba,
«Filozoflar dünyayı türlü biçimlerde yorumlamakla yetindiler; sorun onu değiştirmektir.» — Karl Marx
Bu cümle Marx’ın *“Feuerbach Üzerine Tezler”*inin on birincisi ve sonuncusudur. Bu tezin işaret ettiği nokta; var olan durumu tespit etmek değil, nesnel durumu ortaya koyup nasıl bir yönelime girilmesi gerektiğinin ifade edilmesiydi. Yorumlamak yetmezdi; asıl olan onu değiştirmekti.
Kapitalizm ortaya çıkışından itibaren bir yandan gelişirken, üretimi toplumsallaştırırken; diğer yandan da kendi mezarının kazıcısını yarattı. Adım adım bütün toplumsal kesimleri işçileştirdi. Bu işçileştirme süreci hâlâ, her alanda ve hızla devam ediyor.
«İşçi Avukatlığın Ekonomi Politiği» de işte bu değişimin avukatlara yansımasının “Marksist Diyalektik Yöntem” ile incelenmesidir. Çalışmayı kıymetli kılan, onun yani konuyu ortaya koyması değildir. Kanunun ortaya konuluşunu, tespitini herkes yapabilir; ki yapılmıştır da. Asıl önemli olan onun hangi yöntemle ele alındığıdır. Marksist diyalektik yöntem ile ele alınan konu şaşırtıcı olmaktan çıkıyor; kapitalizmin gelişim yasalarının bir sonucu olduğu önümüze seriliyor kitapta.
Avukat Kazım Bayraktar’ın “Önsöz” sunumu ile başlayan kitap, bizi aynı zamanda heyecanlı, merak uyandıran bir tarih yolculuğuna çıkarıyor; ilk işaretlerini veriyor. Bu konuda bugüne kadar yapılan derli toplu ilk çalışma olması bir yandan zorluğu ifade ederken; diğer yandan yeni çalışmalar için buz kıran işlevi görecek bir pusula, ilerleyen sayfalarda fark ediliyor. Çalışma, yeni çalışmalara ışık tutacak niteliktedir.
Kitabın yayına hazırlanışındaki özeni ayrıca vurgulamam yerinde olacaktır. Öyle ki kitap boyunca düzeltilmesi gereken sadece bir kelimeye denk geldim. O da kırk birinci sayfada, “üretim biçimlerini anlatırken her üretim biçiminin diğerinin çatlaklarından geliştiğini defaatle söylemiştik” cümlesindeki “defaatle” diye yazılandır. Yeni baskısında düzeltilerek doğru kelime konmalıdır. Bunun dışında, dikkatimi çekmemişse bir redaksiyon sorunu ile karşılaşmadım.
Kitap, Marksist diyalektik yöntem üzerine çalışanların yararlanabileceği kaynak kitap niteliğindedir. İşçileşen avukatın mesleğine yabancılaşmasını çok çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.
İşçi avukatlık meselesi, toplumun “burjuvazi – proletarya” diye iki kampa ayrılışının önemli bir aşamasını ifade ediyor. Kitabı okuyan diğer meslek grupları da kendi alanlarını nelerin beklediğini rahatça görebilir. Mühendislerdeki “yetkin mühendislik”, öğretmenlerdeki “uzman öğretmenlik” bu yönelimlerin önemli görünümleridir. Bir alanda işçileşmeyi tespit etmek başka bir şey, oradan yeni toplumsal sistemin filizlerini aramak başka bir şeydir. Kitapta aynı zamanda yeni toplumsal sistemin izlerini de bulabiliyorsun. Kendi alanından yola çıkarak kapitalist sistemin nereye evrileceğini gösterirken, mesleğin alacağı biçimin de izlerini sürmemize yardımcı oluyor.
Kitap “determinist” gelişimi gözler önüne seriyor. Ama “nasıl olsa değişim olacak, bekleyelim” demiyor. Voluntarist (iradeci) bir düşünce yapısı da içeriyor. Zaten bana göre kitabın yayımlanışı bile bu voluntarist düşüncenin en somut hâlidir.
“Küçük burjuvazi”, burjuva ideolojisinin yeniden ve yeniden üretildiği sosyal ara bir katmandır. Kitap işte burjuva ideolojisine karşı ideolojik mücadele alanında önemli bir darbedir. Küçük burjuvazinin sınıf atlama hayallerini tuzla buz ediyor. Böylelikle de daha baştan bir hukukçu-avukat duracağı yeri netleştirip enerjisini doğru noktalarda harcamasına kılavuzluk edebilir.
Açık bir çağrı metni değil elbette kitap. Ki zaten amacı da bu değil. Çalışmanın bütünü okunduğunda dağınık olan örgütlenmelerin giderek merkezileşmesinin ne kadar elzem olduğunu görebiliyorsun. Sorunun anayasal bir kurum olan baroların sınırlarını sığdıramayacak kadar da büyük olduğunu anlayabiliyorsun. Meşru mücadelenin yol ve yöntemlerini düşünmeye sevk ediyor.
Sevgili Gamze’ye yeni çalışmalarında, kitabın sonraki baskılarının hazırlanmasında kolaylıklar ve başarılar diliyorum. Kaleminin gücünü hep yanımda hissedeceğim.
Selamlarımla.
Enver Yanık
Menemen R Tipi Hapishane
D2 Blok 04 Nolu Hücre
Menemen / İzmir